BILARDO...

Başlangıç dönemi hakkında çok net bir bilgi bulunmamakla beraber köklü bir spor olan bilardo, gerek kuralları, gerek kullanılan malzemeleri ve gerekse çeşitleri açısından bir çok evrim ve değişim yaşayarak günümüz dünyasında yerini almıştır.

Ortaçağ Avrupa'sında asilzade oyunu olarak bilinen , saray ve konaklarda oynanan bu oyun yaşadığı değişimler sonucu gelişmiş ve organize bir spor dalı olmuş ve kurumsallaşmıştır.

19. Yüzyılın başlarında öncelikle saray ve konaklarda görülmeye başlanan bilardo masaları ancak Cumhuriyetin kuruluşundan sonra, 1935'lerde kahvehanelerde yer almaya başlamıştır. Bilhassa gençliğin büyük ilgi göstermesi ile birlikte, Federasyonun kuruluşuna kadar geçen sürede köyler ve kasabalar da dahil yurdumuzun her tarafına yayılmıştır.

Federasyon öncesi açılan salonlar , Türkiye Kahveciler ve Kıraathaneciler Federasyonuna bağlı olarak çalışmaktadır ve sayıları çok yüksektir.(75 - 80 bin)

Türkiye Bilardo Federasyonu ise 1993 yılında kurulmuştur. Spora başlama ya da Lisans çıkarabilme yaşı olarak , uluslararası yaklaşım ile 13 (12 yaşını bitirmiş) kabul edilmiş ve bu gençlerin kahvehanelerden çok daha sıhhatli ve düzgün ortamlara sahip olabilmeleri için de Özel Spor Salonu Yönetmeliği hazırlanmıştır.

Halen sayıları 3 bine ulaşmış olan bu mekanların spora uygunluğu, denetimleri ve icraatları Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ve Bilardo Federasyonu tarafından yapılmaktadır. Kötü alışkanlıklardan ve bilhassa kumar ortamından arındırılmış bu salonlarda antrenör kontrolünde ve lisanslı sporcu olarak faaliyet yapabilmeleri sağlanmıştır.

Genel Kurallar

1. Müsabakalar artistik hariç tüm branşlarda, bant atışıyla başlar. Topu kısa banta yakın bırakan oyuncu, oyuna başlama veya rakibini başlatma hakkına sahip olur. Bant atışını kazanan oyuncu, top seçme hakkına da sahip olacaktır.

2. Tüm branşlarda aşağıda belirtilen kurallar faul olarak kabul edilip, oynama hakkı rakip oyuncuya geçecektir. Faullü vuruş sonrasında sayı olsa bile geçersiz sayılacaktır.

a) Toplardan herhangi biri hareket halindeyken yapılan vuruş geçersizdir.
b) Oyuncunun toplardan herhangi birine elinin, kolunun veya kıyafetinin (kazak, gömlek, kravat, v.s.) temas etmesi, ya da tebeşir düşürerek toplara temas ettirmesi fauldur. Oynama hakki rakibe geçecektir.

c) Toplardan herhangi biri masa dışına çıkar veya kupesteye temas ederek masa içine düşerse fauldur. Oynama hakkı rakibe geçer. Sayı alınmışsa geçersizdir.Çıkan top ıstaka topu dışında bir topsa orta noktaya yerleştirilir. Eğer ıstaka topu masa dışına çıkmışsa açılış bölgesinin ortasına yerleştirilir. Ender görülebilecek bir durum olan üç topun birden çıkması halindeyse açılış yapılmaz, kırmızı top açılıştaki yerine, rakip oyuncunun topu orta noktaya, ıstaka topu ise açılış bölgesinin ortasına yerleştirilir.

d) Yanlış topla oynandığında sayı geçersizdir. Oynama hakkı rakip oyuncuya geçer.

e) Atış yapılacak topun diğer toplardan birine yapışması halinde, yapışan top görülerek oynanamaz. Böyle bir durumda yapışan topun fazla hareket etmemesi koşuluyla pike veya brikol atılabilir.

3. Bant atışı ile birlikte toplara hakemden başkası dokunamaz.

4. Oyun süresince normal mola süresi 3 dakikadır. Bu mola hakkı maçın ortalarında hakem tarafından oyunculara iletilir. Taraflardan sadece birinin isteği ile bu yasal mola hakkının kullanılması zorunludur. Bunun haricinde bir sebeple mola isteği, hakemin insiyatifine bağlıdır. Hakem oyunu fazla geciktirmeden bitirmek zorundadır.

5. Rakip oyuncu vuruş yapmak üzere iken, konsantrasyonunu bozabilecek gürültüler (tebeşir sürmek, ıstaka ucu zımparalamak v.s.) yapılmamalıdır.

6. Rakibin oyunu oturarak izlenmelidir.

7. Müsabakalarda her oyuncu kendi tebeşiri ile oynamalı ve sıra kendisinde değilken tebeşirini masada bırakmamalıdır.

8. Müsabaka boyunca mecbur kalınmadıkça rakiplerin birbirleri ile konuşmaması gerekir. Sorunlar ya da istekler sadece hakem aracılığı ile çözülmelidir.

9. Tertip komitesince belirlenecek kıyafet zorunluluğuna uymak gerekmektedir.

Bilardo Topları

Fenol reçinesinin preslenmesi ve tornalanması ile imal edilirler. Bu maddenin özelliği dielektrik katsayısının çok düşük olmasıdır.
Karom disiplinleri için 61,5 mm çapında ve 205-220 gr. ağırlığında olmalıdır. Ancak bir masadaki toplar arasında 2 gr.dan fazla fark olmamalıdır.

Istaka

Istakalarda %7 neme kadar kurutulmuş sert ağaç kereste kullanılır. Şaft kısmı akgürgen, kelebek, dip kısmı ise abanoz, ceviz, teak, dişbudak gibi kereste kullanılarak imal edilirler.
140-145 cm. boyunda olan ıstakalar için, 510-550 gr. arası olanlar tercih edilir. Istakanın dip çapı 32 mm. Uç çapı ise 10-15 mm. arası olmaktadır.